PARANGKESUMA

schnyaiblorong1a1

Nyai Belorong – Slangvrouw van de Indische Oceaan
olie-op-linnen-op-karton 90 – 60
© Roy James Döhne 2010 ©

Toen de Javaanse Vorstin Ratu Kidul in den beginne werd “beschreven” door mediterende lieden, werd Zij als “wittig – roomblank – niet-Indonesisch” aangeduid (Lårå Woodoo). Symbolieken als “verdord door de Zandwoestijn” (wedi), “Spirit-Queen”, Geestvrouwe (Putri Jin), en zelfs schilferig als een slang (Nyai Blorong, zie schilderij) werden (en worden nog steeds) openlijk in sagen, cerita’s/verhalen  verwerkt, doch van een zeer gecodeerd en mysterieus karakter. De Ratu Kidul zou een chtonisch (mensgelijkend) wezen zijn, in geheel Zuid-Oost Azië geen onbekend onderwerp. In India worden slangen geassocieerd met lepra en andere huidziekten (zie Roy Jordaan artikelen) , en daarmee met kinderloosheid van vrouwen. Een der meest oorspronkelijke mythen van de Ratu Kidul is de Nyai Lårå Kidoel, een ongehuwde Sundanese Prinses die leed aan lepra. Zij werd zowel geëerd als gevreesd, en zou oorspronkelijk PANTANG = VERBODEN zijn geweest. Tot op de dag van vandaag wordt de Javaanse Spirit-Vorstin nóóit exact beschreven en altijd omringd door dubbelzinnigheid, onduidelijkheden en vage beschouwingen, voor me zelf schaar ik deze onder de “symbolen & symbolieken” over de geheimzinnige Javaanse vorstin.

Nyai Lårå Kidoel is Vorstin Der Spirits, ofwel de geesten die leven langs de Zuidkust van Java, maar óók, tenminste tijdelijk (!!!), over “álle geesten, demonen en spirits uit de onderwereld” (studie van Ayiek Syarifuddin 1989). Dat zou betekenen dat deze tevens de “Geesten van de Voorvaderen, over het algemeen “waargenomen” en “gekenmerkt” als “goed”, én die Java bewoonden vóór de komst van de Mens!” isDe laatstgenoemde zouden bewerkt zijn om zich te verwijderen vanuit hun oorspronkelijke woonplaatsen, gezonden naar de Zuidkust om deze te bewonen (C. Geertz 1960). Maar ook deels vanwege de dubbelzinnigheid van hun krachten, die verstoord zijn geworden en daardoor zeer gevreesd. Populaire filmen hebben geprobeerd deze krachten uit te beelden als brute, vervloekte wezens die de aura van vrees enorm doen versterken die hen omgeeft (Intisari 1991). Nyai Lårå Kidoel is de “Penunggu” (Beschermvrouwe) van de Indische Oceaan en daardoor een “lelembut” (lastige plaaggeest soort). Door de groeiende invloed van de Islam heet Zij daarom een “jin” (van het Arabische jinn/geni). Moslimse puristen (taalzuiveraars) die dit soort “bijgeloof” afkeuren, hebben de neiging ál deze geesten te vereenzelvigen met de duivel, incluis de Javaanse goddelijke Vorstin. Daarmee is de symboliek rond de Nyai of Ratu bemerkenswaardig, daar deze dus van meet af aan is geïslamiseerd, en sommige autoriteiten (zoals de legendarische Sunan Kali Jaga van de Wali Sånga) Haar zelfs beschouwen als een “speciale gezant van God” en dus niet als “kwaadaardig” beschouwd zou kunnen worden (Hermanadi in Intisari 1992). Voorspeld dat Zij een Moslim zou huwen (Purbatjaraka 1962) vervloekte Zij aanvankelijk de Koran, doch adviseert de beroemde held Dipanegara de naam Ngabdulhamid (Dienaar van God)  aan te nemen … Dipanegara geeft er gevolg aan! …

Hoewel de Geesteskoningin van een “wittige” verschijning wordt beschouwd, is Zij immer omgeven door een groenig aureool. Het betreft niet het groen dat wij kennen zoals grasgroen, natuur-groen ed., maar van een Cosmisch groen of licht goudgroen (Gadhung M’Lathi), wel te vergelijken met ether. Doch ook andere kleuren werden, en worden, “waargenomen”, zoals goudgeel (zoals Haar onderzees Waterpaleis), rood (Pangandaran, West-Java), diepblauw/indigo (Nawang Wulan, de Maanvrouwe) en zelfs paars/lila, zoals in het Oosten van Java (Banyuwangi, Ngliyep). Zij die Haar niet “zien” alsof zwevende over de golven (en sinds de komst van de koets door de Nederlanders in een karos, zege- of ander staatsiewagen) nemen vaak een enorme slang of draak waar, die een gouden kroon draagt. Ook wordt verteld, dat de Godin ooit een “mens is geweest” (al dan niet door de Godin zélf meegedeeld), en dat een “reden” zou zijn dat Zij NIET aanvaard wordt in de Godenwereld (meestal de “verzinsels der mensen”). Deshalve is Zij de énige Godin die kenbaar maakt om weer mens te willen zijn !

De 2 domeinen van “land – zee” worden wel beschouwd alsof deze verdeeld zouden zijn tussen 2 Moslim Heiligen, de Nabi Khidir en de Nabi Ilyâs. Nabi Khidir, oorspronkelijk uit het Midden-Oosten, is de Groenige (de lievelingskleur van Nyai Rårå Kidoel), … een toestand die hij verkreeg ná een bad genomen te hebben in de “bron van eeuwig leven”. Hij werd vergezeld van Alexander De Grote (Ishkandèr), en Elijah (bekend als Ilyas). De laatste werd de Bewaargeest over de oceaan, en Nabi Khidir over het land. Dat deze mettertijd vaak verwisseld werden, doet vermoeden, dat het wel eens om een en dezelfde entiteit zou gaan (Hooykaas 1937). In Puger, Oost-Java, staan 3 rotsen gelokaliseerd voor de baai van Puger, waar de Zuidzee Godin over heerst, en Haar Pelawangan (Haar Geest) de 3 rotsen voorstellen. Elk jaar worden zeer gecompliceerde en merkwaardige rituelen uitgevoerd om allerlei gunsten … tóch blijft de Javaan de roerige golven adresseren aan een “vrouwelijke goddelijke geest”, wat de Griekse Poseidon zeker zou zijn welgevallen.

parangtrhotel1a

Ongeveer op 30 km. ten zuiden van Yogyakarta bevindt zich het vissersdorpje Parangtritis. Met het schitterende Queen Of The South Resort. Alvorens daar aan te komen passeren wij het mysterieuze offercomplex van Parangkusumo Beach. Er wordt verteld dat dit de toegangspoort is naar de Indische Oceaan in het zuiden. Hier raast of treedt de Ratu Kidul voorbij, op weg naar de Kratons van Yogyakarta en Surakarta, of naar de Merapi en andere heilige plekken. Het is dezelfde plek waar de Panembahan Senopati zijn ontmoeiting beleefde met de Ratu Kidul. De geur van welriekende bloemen en van wierook komen ons tegemoet, en zelfs op het strand met de enorme branding ruik je deze overal. Hier wordt ook de speciale lessen van Satria Nusantara, een Javaanse heilsport, geoefend … het gigantische zwarte lavastrand is een bijzonder magische en mystieke plek !

parangtr12

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s